Flaircolumniste Nele is moeder van een peuter en een kleuter. Hier vertelt ze alles wat je wil weten over dat moederschap: lichaamssappige verhalen van onvoorwaardelijke liefde, van snot tot natte prot.
Heb je geen partner? Je hebt tenminste lieve vrienden. Heb je geen vrienden? Je hebt tenminste chips. Heb je geen chips? Ja, dan wordt het ingewikkeld. ‘Je moet blij zijn met wat je hebt’, wordt er vaak gezegd. De lieve mens die dat ooit bedacht heeft, is waarschijnlijk dezelfde lieve mens die zegt dat er geen slecht weer bestaat, alleen slechte kledij. En die er ook van overtuigd is dat je moet springen in plassen, dansen in de regen en vooral niet zo moeilijk doen. Makkelijk gezegd, want dat soort lieve mens heeft ofwel altijd droge sokken, ofwel een leven waarin de regen zelden een stortbui is.
Zulke adviezen missen namelijk de nuance dat die blijheid vaak veel evidenter is voor mensen die sowieso al veel hebben. Voor mensen voor wie opgelegde dankbaarheid geen overlevingstechniek hoeft te zijn om echte problemen te verkleinen. Die er ook niet op hoeven te vertrouwen dat structurele ongelijkheid, mentale kwetsbaarheid of financiële stress vanzelf opgelost raken door wat meer appreciatie. Thanks, but no thanks.
Ik snap de bedoeling van die quotes wel. Ik zie het mooie van dankbaarheid, het motiverende van perspectief en het rustgevende van relativeren. En het klinkt allemaal mooi, het staat ook geweldig in cursief op posters en Instagramtegels. Het probleem is dat het meestal wordt gezegd op momenten waarop net heel pijnlijk duidelijk wordt wat je niet hebt. En dat maakt het gewoon een lastig zinnetje met een slechte timing.
Gemis is overigens toch geen ladder die je met verplichte dankbaarheid moet afdalen? Niet alles wat ontbreekt, kan netjes worden gecompenseerd door iets anders, het liefst iets kleins, eetbaars of iets waarmee je vooral niet te veel last mag hebben. En probeer eens blij te zijn met wat je hebt wanneer je voortdurend een tekort voelt. Aan tijd, aan geld, aan energie, aan gezondheid, aan geluk misschien zelfs. Dan klinkt zo’n goedbedoeld advies plots niet als wijsheid, maar als een subtiele manier om je de mond te snoeren en verder te blijven ploeteren, maar dan met een extra schuldgevoel erbij.
Want hoe moet je dankbaar zijn terwijl je tegelijk rouwt? Om de liefde die er niet kwam, of de vriendschappen die verwaterden en een financiële ademruimte die er nooit echt is, om een lichtheid die anderen vanzelf lijken te hebben, zonder er enige moeite voor te hoeven doen. Natuurlijk ben ik blij met wat ik heb, ik heb immers zo veel! Mijn prachtige kinderen, een gezellig huis, veel liefde, vriendschap. Massa’s! Overschot, heb ik! En toch zijn er ook dagen waarop datzelfde leven zwaar voelt en waarop ik vooral zie wat ik niet heb. Niet omdat ik ondankbaar of hebberig ben, maar omdat ik simpelweg een mens ben. En mensen vergelijken. Mensen verlangen. Mensen hebben soms pijn. En die pijn verdwijnt niet door haar te negeren.
Dankbaarheid en gemis kunnen en mogen daarom perfect naast elkaar bestaan. Net zoals blijdschap en verdriet trouwens. Alleen zijn zulke zinnetjes daar zelden op voorzien. Misschien moeten we het daarom anders formuleren en gaat het niet over blij zijn met wat je hebt, maar over mild zijn voor wat je mist. Over erkennen dat verlangen, verdriet en onvrede geen persoonlijke mislukkingen zijn, maar logische reacties op een leven dat nu eenmaal niet altijd in evenwicht wordt geleefd. Daar zou ik alvast blij mee zijn.
Lees ook:
